വാഷിങ്ടണ്: പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘര്ഷം അവസാനിപ്പിക്കുന്നത് ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള പ്രാഥമിക സമാധാന കരാറില് അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മില് ധാരണയിലെത്തിയതായി റിപ്പോര്ട്ടുകള്. നിലവിലുള്ള വെടിനിര്ത്തല് 60 ദിവസത്തേക്ക് കൂടി നീട്ടുന്നതിനും ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതിയെക്കുറിച്ചുള്ള ചര്ച്ചകള് പുനരാരംഭിക്കുന്നതിനുമുള്ള കരാറിലാണ് ഇരു രാജ്യങ്ങളും ധാരണയായത്.
എന്നാല് കരാറിന് യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡോണള്ഡ് ട്രംപ് അനുമതി നല്കിയിട്ടില്ല. ചര്ച്ചകളുടെ പുരോഗതിയില് ട്രംപ് അതൃപ്തി പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. വിഷയത്തില് തീരുമാനമെടുക്കാന് തനിക്ക് കൂടുതല് സമയം വേണമെന്ന് ട്രംപ് മധ്യസ്ഥരെ അറിയിച്ചതായും സൂചനയുണ്ട്. ഹോര്മുസിലെ ഉപരോധങ്ങള് നീക്കണമെന്ന ഇറാന്റെ നിര്ദേശത്തില് ചര്ച്ചകളൊന്നും നടക്കുന്നില്ലെന്ന് ട്രംപ് അഭിപ്രായപ്പെട്ടിരുന്നു.
കരാറില് ഏകദേശ ധാരണയായെങ്കിലും, ഇറാന് ഉന്നത നേതൃത്വത്തിനും കരാറിലെ ചില നിര്ദേശങ്ങളില് അതൃപ്തിയുള്ളതായി ആക്സിയോസ് റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്തു. ഹോര്മുസില് സമാധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കലും, കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള സ്വതന്ത്രമായ കപ്പല് സഞ്ചാരവുമാണ് കരാറിലൂടെ പ്രധാനമായും ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഹോര്മൂസ് കടലിടുക്കിലെ മൈനുകള് 30 ദിവസത്തിനുള്ളില് നീക്കം ചെയ്യാമെന്നും, കപ്പലുകളെ തടയില്ലെന്നും ഇറാന് സമ്മതിച്ചതായാണ് റിപ്പോര്ട്ട്.
ധാരണ പ്രകാരം തന്ത്രപ്രധാനമായ ചോക്ക്പോയിന്റ് കടന്നുപോകുന്ന കപ്പലുകളില് നിന്ന് ടോള് ഈടാക്കാന് ഇറാന് കഴിയില്ല. ഹോര്മൂസ് കടലിടുക്ക് വഴിയുള്ള കപ്പലുകളുടെ സ്വതന്ത്ര സഞ്ചാരത്തിന്റെ സ്ഥിതി വിലയിരുത്തി നാവിക ഉപരോധം പിന്വലിക്കുമെന്ന് അമേരിക്ക വ്യക്തമാക്കി. ഇറാന് സ്വതന്ത്രമായി എണ്ണ വില്ക്കാന് സാധിക്കുന്നതിനായി ചില ഉപരോധങ്ങളില് ഇളവുകള് നല്കാന് അമേരിക്ക തയ്യാറായിട്ടുണ്ട്. ആണവായുധങ്ങള് നിര്മ്മിക്കില്ലെന്ന ഇറാന്റെ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധതയും ഈ കരാറില് ഉള്പ്പെടുമെന്ന് റിപ്പോര്ട്ടുകള് വ്യക്തമാക്കുന്നു. 60 ദിവസത്തെ വെടിനിര്ത്തല് കാലയളവില്, ഇറാന്റെ കൈവശമുള്ള സമ്പുഷ്ടീകരിച്ച യുറേനിയം എങ്ങനെ നിര്മ്മാര്ജ്ജനം ചെയ്യണമെന്നും, യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഭാവി നടപടികള് എന്തൊക്കെയായിരിക്കണമെന്നും ഇരുപക്ഷവും ചര്ച്ച ചെയ്ത് തീരുമാനിക്കും. ഇറാന് എത്രത്തോളം വിട്ടുവീഴ്ചകള്ക്ക് തയ്യാറാകുന്നുവോ, അത്രത്തോളം നേട്ടങ്ങള് അവര്ക്ക് ലഭിക്കുമെന്ന് ഒരു യുഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥന് പറഞ്ഞു.
